Sizi Arayalım

Blog

Bronzlaşmanın (Güneşlenmenin) Cildimize Faydaları Ve Zararları

Kremlerle, şapkalarla ve daha birçok yolla korunmaya, kaçmaya çalıştığımız yazın cildimizi çılgınca yakan güneşin cildimize birçok etki bulunmaktadır. Yazın içimizi ısıtan ve tenimize ahenkle renk veren güneşin ruhsal açıdan pek çok olumlu etkisi olduğu bir gerçektir.

Yazın altın rengi kumlar üzerinde güneşlenmek yahut güneş tenimize narince değerken yapılan sabah yogası veya güneş yukarıda gülümserken çocuklar ile bahçede atılan kahkahalar eşliğinde oynanan oyunlar tarifsiz ve yaşanılası anlardır. Uzmanlara göre ilkbahar ve yaz ayları boyunca haftada 3 kez 5 ila 15 dakika arasında güneşe çıkmak gerekmektedir.

Güneş ışınları canlıların yaşamını sürdürebilmesi için oldukça önemli bir yere sahiptir. Uzmanların tavsiye ettiği vakitlerde ve miktarlarda güneş ışığına maruz kalmak sağlık açısından oldukça faydalıdır.

Ultraviyole olarak adlandırılan güneş ışınları vücutta D vitamininin sentezlenmesini sağlamaktadır. Ayrıca güneş ışınları pek çok hastalığa da iyi gelmektedir. Ancak uzun süre güneş ışığına maruz kalmak sağlığı tehdit edici etkilere neden olabilmektedir.

Güneşin Cildimize Faydaları Nelerdir?

1- D Vitamini Sağlar

Güneş, vücuda D vitamini sağlayarak, D vitamini eksiliğinin, kemik erimesinin, erken yaşlanmanın, kansızlık ve bağışıklık sistemi hastalıklarının önlenmesine yardımcı olur. Ayrıca ciltteki yara ve enfeksiyonlrın iyileşmesini hızlandırır.

2- Cilt Sağlığını Destekler

Güneşe uzun süre maruz kalmak cilt sağlığı için büyük tehdit olsa da yeteri kadar ve doğru vakitlerde güneşe maruz kalmak, birçok cilt sorununu engelemektedir. Egzama, akne, kepeklenme gibi problemlerin etkileri güneş sayesinde giderilebilmektedir.

Güneşte bulunan D vitamininin yanı sıra fosfor, E vitamini gibi besinler yaraların ve cilt enfeksiyonlarının iyileşmesinde etkilidir. Ancak uzmanlar, cilt hastalığı olanların kontrollü ve ölçülü bir şekilde güneşe çıkmaları gerektiğini vurgulamaktadır.

3- Kanseri Önler

Güneş başta en sık rastlanan kanser türleri olan akciğer ve meme kanseri başta olmak üzere kalın bağırsak, prostat, yumurtalık vb. gibi kanser türlerine yakalanma riskini azaltmaktadır. Öğle saatlerinde güneş altında kısa bir yürüyüş yapmakla kansere yakalanma riskinizi kolaylıkla azaltabilirsiniz.

Güneşin kansere yakalanma riskini azaltmasında D vitamini önemli bir rol oynamaktadır. Deri dikey güneş ışınları altında kaldığı zaman D vitamini üretmektedir. Cildin güneşten verim aldığı sırada güneş kremleri ile korunmuyor olmak önemlidir. D vitamini sentezini sağlayan UV B son derece hassastır ve direkt olarak temas gereklidir.

4- Kemik Erimesini Önler

D vitamini diş ve kemik gelişimi için oldukça gerekli bir vitamindir. Kalsiyumun kemiklerde depo edilebilmesi ve bağırsaklardan emilmesi için D vitamini gerekmektedir fakat D vitamini yeterli değilse kalsiyum hiçbir işe yaramamaktadır.

Vücuttaki D vitamini açığını kapatmak için mutlaka güneşlenmek, özellikle kol ve bacakların iç kısımlarını 15 dakikalık dikey güneş ışınlarıyla buluşturarak cilde D vitamini ürettirmek gerekmektedir.

Bitkisel gıdalar D vitamini üretiminde etkisiz gıdalardır. D vitamini açısından hayvansal kaynaklı gıdalar yağlı derin deniz balıkları ve yumurta sarısı olarak kabul edilse de önemsizdir, günlük vitamin ihtiyacının ’luk bir kısmını kaplamaktadır.

Öğle saati 15-20 dakikalık güneş temasıyla vücut için günlük yeterli D vitaminini üretilebilmektedir. Cildin alt katmanındaki bir ön madde ultraviyole B ile temas eder etmez D vitaminine dönüşmektedir.

Güneşte kalma süresi ne kadar uzarsa melanin sentezine bağlı olarak cilt geçirgenliği azalacağından D vitamini üretimi de düşmektedir. D vitamini üretimi için güneşlenmenin ardından ılık bir duş almak önerilmektedir. Duş jeli ya da sabun kullanarak liflenmek ise tavsiye edilmemektedir.

5- Sivilceleri Kurutur

Güneş akne, egzama vb. hastalıklarda cilt direncini arttırarak, hastalığa sebep olan organizmaları yok ederek temiz ve parlak bir cilt oluşumuna katkıda bulunur.

Güneşin Cildimize Zararları Nelerdir?

Güneş, hava ve su kadar hayatın vazgeçilmez bir unsurudur. Dünyaya hayat veren güneş ışınları cilde olan faydalarının yanında metabolizma üzerinde de önemli rol oynamaktadır. İnsan vücudunda bulunan D vitamininin yüzde 90-95’i güneş ışınlarının etkisiyle deride sentezlenmektedir. D vitamininin ise birçok yararı bulunmaktadır.

Ancak, hayatın devamı için gerekli olan güneş ışınlarının zararlı etkileri de bulunmaktadır. Güneşten gelen ultraviyole ve kızılötesi ışınlarının insan cildine ve gözlere zarar verdiği bilinen bir gerçekliktir. Uzmanlar saat 11–15 arasında güneşe çıkılmasını önermemektedir.

Önerilmeyen bu saat aralıklarında güneşe korunmasız bir şekilde uzun vakitler maruz kalmak birçok cilt ve deri hastalığına sebep olabilmektedir. Dışarı çıkmadan yarım saat öncesinde mutlaka koruyucu güneş kremleri sürülmelidir.

Aksi takdirde cilt yanıkları veya soyulmalara neden olabilir. Uzun süre güneşe maruz kalmak ve korunmasız olmak cilt kanserine neden olabilmektedir.

Bunun yanı sıra yalnızca cildiniz değil, göz sağlığınız da tehlikeye girebilir. Bu nedenle gözlük tercihinizi yüzünüze tam oturan ve UV filtreli hatta polarize özelliği olan gözlüklerden yana tercih etmelisiniz.

1- Kırışıklıkları Arttırıyor

Son yıllarda sık tatile gitme ve solaryuma girme gibi sık yapılan aktiviteler, güneş ışınlarına maruz kalma oranının artmasına ve güneşe bağlı gelişen deri kanserlerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır.

Güneşin zararlı etkilerinin artmasınınen önemli sebeplerinden biri ozon tabakasının incelmesiyle dünya yüzeyine ulaşabilen zararlı güneş ışınlarının artmasıdır.

Güneş ışınlarının zararlarına açık olmak, deri kanserlerine neden olmasının dışında cildimizin normalden önce yaşlanmasının da en önemli nedeni olarak gösterilmektedir. Güneşe yeteri miktarda maruz kalındığında böyle bir etki söz konusu olmamaktadır.

2- Göz Sağlığını Kötü Etkiliyor

Özellikle UV-C ışınları, kornea ve konjonktiva gibi gözün ön dokularında hasara neden olmaktadır. Kısa süreli de olsa güneş ışığına direkt bakmak görme tabakası olan retinaya önemli ölçüde zarar vermektedir retina üzerindeki yanıklara bağlı olarak kalıcı görme hasarları oluşabilmektedir. Güneş gözlüğü kullanmak son derece önemlidir.

3- Cilt Lekelerine Sebep Oluyor

Güneş ciltte lekelenmeye, bazı yerlerin daha koyu, bazı yerlerin daha açık görünmesine yol açmaktadır. Ayrıca, küçük kan damarlarının da güneşten etkilenmesi ciltte kızarıklar meydana gelmesine neden olmaktadır.

Vücudumuzda ve yüzümüzde meydana gelen kahverengi ve gri benek şeklindeki cilt lekeleri güneşin zararlı etkileri sonucunda oluşmaktadır.

4- Ciltte Yanık Oluşumu

Güneş yanıkları, cildimizin uzun süre güneş altında kalması nedeniyle güneşten gelen ultraviyole A ve B ışınlarının deri hücrelerimizi yakması ve hasara uğratması olarak tanımlanmaktadır.

Güneş yanığının ne kadar sürede meydana geleceği ve cildi hangi seviyede etkileyeceği cilt tipine, maruz kalınan güneş ışınlarının şiddetine ve ne kadar süreyle güneş ışığına maruz kalındığına göre değişmektedir. Güneş yanıkları son derece acı verici olabilmektedir.

5- Solar Keratoz

Bu cilt problemleri, aşırı güneş ışığına maruz kalma sebebiyle, cilt yüzeyinde, genellikle baş, boyun ve ellerde görülen, küçük, kızarık veya kahverengi pullu veya kabuklanmış deri lezyonlarıdır.

Açık cilt rengine sahip olan kişilerde bu tür cilt sorunlarının oluşma riski daha yüksek olmaktadır. Solar keratozun deri kanserine dönüşme riski olduğundan dolayı bu lezyonlara erken dönemde müdahale edilmelidir.

6- Çiftçi Dudağı

Güneşe uzun süreler maruz kalındığında dudaklarda en çok etkilenen bölgelerden biri olmaktadır. Dudaklar güneşe aşırı maruz kaldığında, dudaklarda “solar keratoz” benzeri lezyonlar oluşabilmektedir.

Dudaklarda kuruluk, çatlama ve kabuklanmış lezyonlar “çiftçi dudağı” hastalığının en belirgin belirtileridir. Nemlendirici dudak kremleri sürmek ve bol bol su içmek oldukça önemlidir.

Sağlıklı Güneşlenme Nasıl Olur?

Bronz bir ten görsellik açısından istenilen bir durum olsa da aslında cilt renginin koyulaşması cildin savunma mekanizmasıdır. Vücut, güneş ışığına maruz kaldığında sağlıklı hücrelerini korumak için melanosit (cilde rengini veren pigment) üretimini arttırır.

Melanositler, yüzeyde bulunan cilt hücreleri etrafında çeper oluşturur ve onları korumak için çoğalır. Bu durum cilt renginin koyulaşmasına yani bronzlaşmaya neden olur. Cildi güneşin zararlı etkilerinden korunabilmek için güneşlenme süresi ve güneşlenme saati oldukça önemlidir.

Uzmanlar güneş ışınlarının dünyaya dik geldiği saat 11:00 ile 15:00 saatleri arasında güneşlenmek cilt kanseri riskini arttırdığını belirtmektedir.

Bu saatlerde güneşe çıkılmaması ve güneş ışığına 20 dakikadan fazla maruz kalınmamasını önermektedir. Bunun yanı sıra koruyucu etkisi yüksek güneş kremleri sürülmeli gözlüksüz güneşe çıkılmamalıdır.

Uzm. Dr. Hande ULUSAL

Uzm. Dr. Hande Ulusal özellikle estetik ve kozmetik dermatoloji, dermatolojide lazer uygulamaları, sedef hastalığı (psoriasis), akne (ergenlik sivilcesi), rozase, saç hastalıkları ve ürtiker ile ilgilenmektedir.